Baza słownikowa
Słownik biznesowy
Wpisz słowo do wyszukiwarki, lub wybierz je z listy alfabetycznej:
Nadzór bankowy
Nadzór bankowy to instytucja, której obowiązkiem jest czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem banków komercyjnych. Nadzór może być też rozumiany szerzej jako funkcja wypełniana wobec banków komercyjnych przez państwo. Zazwyczaj nadzór bankowy realizowany jest przez bank centralny, choć może być on także częścią specjalnej instytucji powołanej do nadzoru nad działalnością wszelkich instytucji finansowych (jest to wówczas tzw. nadzór zintegrowany).
System finansowy, a w szczególności system bankowy, należy do najbardziej regulowanych rynków w gospodarce. Jest to spowodowane kilku przyczynami. Z jednej strony, banki są instytucjami wymagającymi specjalnego zaufania: obracają pieniędzmi ludzi, którzy złożyli tam swoje oszczędności. Z drugiej, mamy do czynienia z sytuacją nierównej pozycji (tzw. asymetrycznej informacji), jaką mają pożyczkobiorca i pożyczkodawca (bank) zawierający umowę. Bank nie może być pewien do końca, czy pożyczający zamierza spłacić kredyt, czy będzie mieć na to wystarczające dochody i czy będzie czynił to punktualnie. Z kolei osoba, która umieszcza w banku depozyt też nie ma całkowitej pewności, czy bank jej nie oszuka i nie sprzeniewierzy jej pieniędzy lub nie zainwestuje ich w sposób lekkomyślny (w historii znane są liczne takie przypadki). Podczas transakcji kupna-sprzedaży jakiegoś dobra, jej przedmiot zmienia od razu właściciela w zamian za odpowiednią kwotę, więc obie strony nie muszą wiele o sobie wiedzieć. Natomiast umowy (kontrakty) na rynku finansowym dotyczą przyszłości – depozyt i kredyt są zwracane po pewnym czasie, a wynagrodzenie – odsetki - za użyczenie środków wypłaca się w przyszłości, więc pożyczkodawcy muszą mieć do pożyczkobiorcy zaufanie.
Zaufanie jest podstawą prawidłowego funkcjonowania sektora bankowego: bez takiego zaufania ludzie nie byliby skłonni powierzać bankom swoich oszczędności, a w ślad za tym banki nie byłyby w stanie udzielać kredytów. Gdyby banki przestały udzielać kredytów, przedsiębiorstwa musiałyby znacznie ograniczyć swoje inwestycje, a to z kilei powodowałoby wyhamowanie wzrostu gospodarczego. Istotą funkcjonowania nadzoru bankowego jest więc dbałość o to, aby klienci banków mogli mieć zaufanie do ich prawidłowego działania.
Aby zredukować do minimum możliwość niewywiązywania się z umów finansowych wprowadzono regulację rynków finansowych, czyli system zasad, które muszą być przestrzegane przy ich zawieraniu. Powołano instytucje, które mają pilnować stosowania się do tych zasad i chronić oszczędności ulokowane w bankach. Wyróżnia się następujące kategorie regulacji bankowych:
• ubezpieczenie depozytów od ich utraty w przypadku bankructwa banku;
• ograniczenia w jakie aktywa finansowe i w jakich proporcjach bank może lokować wolne środki, pochodzące od osób powierzających bankom swoje depozyty;
• warunki posiadania odpowiedniej wielkości kapitałów własnych, aby bank był w stanie w sposób płynny prowadzić działalność i nie podejmował zbyt ryzykownych i nadmiernie dużych inwestycji;
• bezpośrednia kontrola funkcjonowania banków, a w szczególności ocena ryzyka związanego z udzielonymi kredytami.
Instytucja nadzoru bankowego udziela licencji (specjalnego pozwolenia) na prowadzenie działalności bankowej, ustala jakie przepisy mają obowiązywać i przeprowadza kontrole na miejscu, czy są one przestrzegane. W przypadku naruszenia przepisów wymusza na banku ich stosowanie; może nałożyć na niego karę pieniężną, a w ostateczności nawet pozbawić go licencji.
Ilość znaczeń w słowniku:
171